Tanzania yagundua gesi asilia mpya, kiasi chake kutangazwa wiki ijayo

NA GODFREY NNKO

SERIKALI ya Tanzania imegundua gesi asilia mpya katika Kitalu cha Mnazi Bay mkoani Mtwara, baada ya kukamilika kwa uchimbaji wa visima vitatu ambapo inatarajiwa kuongeza rasilimali za nishati nchini na kufungua fursa mpya za uwekezaji, uzalishaji wa viwandani na ukuaji wa uchumi.

Waziri wa Nishati, Mheshimiwa Dkt. Juma Zuberi Homera amesema, Serikali itatangaza rasmi kiasi cha gesi iliyogunduliwa wiki ijayo katika hafla ya uzinduzi wa visima hivyo itakayofanyika Kijiji cha Msimbati mkoani Mtwara.

Dkt. Homera ameyasema hayo leo Oktoba 18, 2026 katika ofisi za Wizara ya Nishati jijini Dar es Salaam, wakati akizungumza na waandishi mbalimbali wa vyombo vya habari nchini.

Amesema, uchimbaji huo umekamilika kwa mafanikio, huku matokeo yake yakitarajiwa kuongeza kiasi cha gesi asilia kilichopo nchini kinachokadiriwa kufikia futi za ujazo trilioni 57.54.

Waziri Dkt. Homera amesema, kazi ya uchimbaji imefanywa na Shirika la Maendeleo ya Petroli Tanzania (TPDC) kwa kushirikiana na kampuni ya M&P, kupitia visima viwili vya uendelezaji na kimoja cha utafiti.

“Wiki ijayo tunatarajia kuzindua visima vilivyochimbwa na kutangaza kiasi cha gesi kilichogunduliwa nchini. Tukio hilo litafanyika katika Kijiji cha Msimbati, ambako tutaweka wazi matokeo ya shughuli hizo za uchimbaji," amesema Dkt.Homera.

Vilevile, ameeleza kuwa, ugunduzi huo ni sehemu ya juhudi za Serikali za kuongeza rasilimali za gesi asilia na kuimarisha upatikanaji wa nishati kwa matumizi mbalimbali ikiwemo uzalishaji wa umeme, shughuli za viwanda na uwekezaji katika bidhaa zinazotokana na gesi.

Waziri huyo amesema, ongezeko la rasilimali za gesi linaweza kuifanya Tanzania kuvutia wawekezaji zaidi katika utafutaji, uchimbaji, uchakataji na matumizi ya gesi, huku likipanua fursa za kuongeza thamani ya rasilimali hiyo ndani ya nchi.

Gesi mpya kufungua fursa za viwanda

Dkt. Homera amesema, Serikali inalenga kutumia rasilimali za gesi asilia kuchochea maendeleo ya viwanda na kuongeza uzalishaji wa bidhaa mbalimbali zikiwemo mbolea na bidhaa nyingine zinazoweza kuzalishwa kutokana na gesi.

Ameeleza kuwa, upatikanaji wa gesi ya kutosha unaweza kusaidia kupunguza vikwazo vya nishati kwa viwanda, kuongeza ushindani wa bidhaa zinazozalishwa nchini na kutoa fursa mpya za ajira pamoja na uwekezaji.

Pia, amesema, Serikali inaendelea kuimarisha mazingira ya uwekezaji katika sekta ya mafuta na gesi kwa kushirikiana na wadau wa ndani na nje ya nchi ili kuhakikisha rasilimali hizo zinachangia maendeleo ya uchumi wa taifa.

Waziri Dkt. Homera amesema, hatua zinazochukuliwa katika sekta ya gesi zinaendana na mkakati mpana wa kuongeza upatikanaji wa nishati nchini ikiwemo kuimarisha uzalishaji wa umeme na kupanua matumizi ya gesi katika shughuli za kiuchumi.

Ntorya kulenga uzalishaji wa futi za ujazo milioni 40 kwa siku

Katika hatua nyingine, Serikali inaendelea na maandalizi ya kuendeleza Kitalu cha Ntorya, ambako uzalishaji wa gesi asilia unatarajiwa kuanza mapema mwaka 2027.

Dkt. Homera amesema, uzalishaji katika eneo hilo unatarajiwa kufikia futi za ujazo milioni 40 kwa siku, hatua itakayoongeza upatikanaji wa gesi kwa matumizi ya ndani na kusaidia mahitaji ya sekta mbalimbali za uchumi.

Amesema, ujenzi wa bomba la kusafirisha gesi lenye urefu wa kilomita 35 kutoka Ntorya hadi Madimba umefikia asilimia 70 na unatarajiwa kukamilika Desemba, 2026.

Bomba hilo ni sehemu muhimu ya miundombinu inayohitajika kuunganisha uzalishaji wa gesi na mfumo wa usafirishaji, ili kurahisisha upatikanaji wake kwa watumiaji.

Waziri Homera ameongeza kuwa, maandalizi ya kuchimba kisima cha uzalishaji na kufunga mitambo ya kusafisha gesi yanaendelea katika Kitalu cha Ntorya, huku Serikali ikiendelea kutekeleza hatua zinazohitajika ili kufanikisha uzalishaji uliopangwa.

Amesema, maendeleo hayo yanaongeza matarajio ya kupanua matumizi ya gesi katika uzalishaji wa umeme, viwanda na shughuli nyingine zinazohitaji nishati ya uhakika.

Utafutaji wa mafuta na gesi wasambaa maeneo mbalimbali

Dkt. Homera amesema, TPDC inaendelea na shughuli za utafutaji wa mafuta na gesi asilia katika maeneo mbalimbali nchini yakiwemo Eyasi-Wembere, Lindi-Mtwara, Songo Songo Magharibi, Mnazi Bay Kaskazini na Ntorya.

Amefafanua kuwa, shughuli za ukusanyaji wa data za mitetemo zinaendelea katika vitalu vya Eyasi-Wembere na Lindi-Mtwara, huku zikitarajiwa kukamilika Desemba, 2026.

Taarifa zinazopatikana kupitia uchunguzi huo husaidia wataalamu kutathmini muundo wa miamba chini ya ardhi na kubaini maeneo yanayoweza kuwa na akiba ya mafuta au gesi, kabla ya kuamua hatua zinazofuata za uchimbaji.

Waziri Homera amesema, kuendelea kwa shughuli hizo ni sehemu ya mkakati wa kuongeza uelewa kuhusu rasilimali za mafuta na gesi zilizopo nchini na kubaini maeneo mapya yanayoweza kuendelezwa kwa manufaa ya taifa.

Amesema, Serikali inatarajia kuwa, matokeo ya tafiti hizo yatasaidia kuweka msingi wa uwekezaji zaidi katika sekta ya petroli, ingawa kiwango cha rasilimali kitakachopatikana katika kila eneo kitategemea matokeo ya uchunguzi na uthibitisho wa kitaalamu.

Serikali kuongeza usambazaji wa gesi majumbani na kwenye magari

Wakati huo huo, Serikali kupitia TPDC inaendelea kushirikiana na kampuni binafsi kusambaza nishati hiyo kwa matumizi ya majumbani na kwenye magari kupitia mfumo wa gesi asilia iliyoshindiliwa (CNG).

Dkt. Homera amesema, hadi Septemba 2026, jumla ya vituo 22 vya CNG vilikuwa vimekamilika na kuanza kutoa huduma.

Ameeleza kuwa, hatua hiyo ni sehemu ya juhudi za kupanua matumizi ya gesi katika sekta ya usafiri na kupunguza utegemezi wa nishati nyingine, huku akibainisha kuwa maandalizi ya kusambaza gesi katika mikoa ya Morogoro na Dodoma yanaendelea.

Ameongeza kuwa, TPDC imesaini mikataba sita ya uwekezaji katika miradi midogo ya gesi kimiminika (LNG), huku maandalizi ya upembuzi yakinifu yakiendelea ili kutathmini namna miradi hiyo itakavyotekelezwa.

Miradi hiyo inalenga kupanua fursa za matumizi ya gesi katika maeneo mbalimbali na kuongeza upatikanaji wa nishati kwa watumiaji ambao hawaunganishwi moja kwa moja na miundombinu mikubwa ya mabomba.

TPDC kupewa leseni mpya za utafutaji

Pia, katika kuimarisha shughuli za utafutaji na uendelezaji wa rasilimali za petroli, Dkt. Homera amesema, Serikali inatarajia kusaini na kukabidhi leseni mpya za utafutaji wa mafuta na gesi asilia kwa TPDC wiki ijayo.

Amesema, hatua hiyo inalenga kuiwezesha kampuni hiyo ya umma kuendelea kutekeleza majukumu yake katika utafutaji, uendelezaji na uzalishaji wa rasilimali za mafuta na gesi nchini.

Waziri Homera amesema, tukio hilo linatarajiwa kuhusisha kukabidhi leseni sita za mikataba ya ugawanaji wa mapato na uzalishaji, hatua inayolenga kuongeza wigo wa shughuli za utafutaji na kuimarisha nafasi ya TPDC katika sekta ya petroli.

Hafla hiyo inatarajiwa kuhudhuriwa na Makamu wa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mheshimiwa Deogratius Ndejembi ambaye atakuwa mgeni rasmi.

Serikali yasisitiza uwekezaji katika nishati

Akizungumzia maendeleo ya sekta ya nishati kwa ujumla, Dkt. Homera amesema, Serikali inaendelea kuongeza uwezo wa uzalishaji wa umeme na kuboresha miundombinu ya usafirishaji ili kukidhi mahitaji ya wananchi na wawekezaji.

Pamoja na matumizi ya gesi asilia, amesema Serikali inaendelea kufanya tafiti kuhusu vyanzo vingine vya umeme, vikiwemo nishati ya jotoardhi na maji, kwa lengo la kuongeza vyanzo vya uzalishaji na kuimarisha upatikanaji wa nishati ya uhakika.

Ameeleza kuwa, mkakati huo unaendana na juhudi za Serikali chini ya uongozi wa Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan za kuimarisha uwekezaji katika sekta ya nishati na kuongeza mchango wake katika maendeleo ya uchumi.

Waziri huyo amewahimiza wawekezaji wa ndani na nje ya nchi kutumia fursa zinazotokana na maendeleo ya sekta ya mafuta na gesi, hasa katika shughuli za uchakataji, usambazaji na uzalishaji wa bidhaa zenye thamani kubwa.

Amesema, Serikali itaendelea kushirikiana na wadau mbalimbali ili kuhakikisha rasilimali za nishati zinatumika kwa manufaa ya wananchi na kuchochea maendeleo ya viwanda.

Mbali na hayo, Waziri Homera amesema, uwezo wa uzalishaji wa umeme nchini umeongezeka na kufikia Megawati 4,646 kutoka vyanzo mbalimbali ikiwemo maji, gesi asilia, jua na nishati nyingine mbadala.

Aidha, Serikali inaendelea kutekeleza mkakati wa kuongeza uwezo huo hadi Megawati 8,000 ifikapo mwaka 2030 ili Taifa liendelee kuwa na nishati ya uhakika kwa matumizi ya ndani na mauzo ya nje.