NA DIRAMAKINI
BEI ya dhahabu katika soko la kimataifa imeendelea kushuka na kuelekea kumaliza wiki kwa hasara, hali inayochangiwa kwa kiasi kikubwa na kupanda kwa bei ya mafuta ambayo imeibua hofu ya kuongezeka kwa mfumuko wa bei duniani.
Kwa mujibu wa takwimu za masoko, bei ya dhahabu ilishuka kwa zaidi ya asilimia moja Mei 1,2026 huku ikitarajiwa kurekodi upungufu wa takribani asilimia 2 hadi 3 kwa kipindi cha wiki nzima.
Dhahabu ya papo hapo (spot gold) ilifikia takribani dola 4,570 kwa wakia, wakati hatima ya dhahabu ya Marekani pia ilipungua kwa kiwango kinachofanana.
Kupanda kwa kasi kwa bei ya mafuta ghafi, hasa aina ya Brent, kumekuwa kichocheo kikuu cha hali hii, baada ya bei kufikia viwango vya juu zaidi kwa muda mrefu.
Mafuta ghafi ya Brent ni kipimo kikuu cha kimataifa cha bei ya mafuta, yanayotokana hasa na bahari ya Kaskazini (Brent, Forties, Oseberg, na Ekofisk) ambayo yana sifa ya kuwa mepesi, hivyo ni rahisi kusafishwa kuwa dizeli na petroli.
Ongezeko hilo limeongeza gharama za nishati na kusababisha hofu ya kuongezeka kwa mfumuko wa bei, jambo linalozifanya benki kuu duniani kuwa na tahadhari katika kupunguza viwango vya riba.
Wataalamu wa masoko wanaeleza kuwa, dhahabu mara nyingi hupoteza mvuto wake wakati viwango vya riba vinapokuwa juu, kwa kuwa haiingizi faida ya moja kwa moja kama ilivyo kwa dhamana za Serikali.
Hivyo, matarajio ya riba kubaki juu kwa muda mrefu yameongeza shinikizo kwa bei ya dhahabu.
Aidha, mvutano wa kisiasa kati ya Iran na Marekani umeendelea kuongeza wasiwasi katika masoko ya nishati na fedha.
Vitisho vya kijeshi na mvutano kuhusu mlango wa bahari wa Hormuz vimechangia kupanda kwa bei ya mafuta, hali inayochochea zaidi matarajio ya mfumuko wa bei duniani.
Takwimu zinaonesha kuwa,mfumuko wa bei nchini Marekani uliongezeka mwezi Machi, ukichangiwa na kupanda kwa bei ya mafuta ya petroli kufuatia mgogoro huo.
Hali hii imeimarisha matarajio kuwa Benki Kuu ya Marekani (Fed), pamoja na benki nyingine kuu kama Benki Kuu ya Ulaya na Benki ya England, zinaweza kuendelea kushikilia viwango vya riba bila kuvipunguza kwa haraka.
Hata hivyo, baadhi ya wachambuzi wanaona kuwa kwa muda mrefu, dhahabu inaweza kurejea katika mwenendo wa kupanda bei, hasa iwapo kutakuwa na kupungua kwa thamani ya dola ya Marekani na kushuka kwa viwango halisi vya riba.
Sababu nyingine ni pamoja na mahitaji endelevu kutoka kwa benki kuu na wawekezaji wanaotafuta kinga dhidi ya hatari za kiuchumi na kisiasa.
Kwa ujumla, mwenendo wa bei ya dhahabu kwa sasa unaathiriwa na mvutano kati ya sababu mbili kuu.
Mosi nafasi yake kama hifadhi salama ya thamani wakati wa misukosuko ya kisiasa, na pili ni shinikizo linalotokana na sera kali za fedha zinazolenga kudhibiti mfumuko wa bei.(NA)