NA GODFREY NNKO
KATIKA maisha ya kila siku, mara nyingi jamii huwatambua watu kwa kazi wanazozifanya, vyeo walivyonavyo au taasisi wanazowakilisha.
Hata hivyo, kuna baadhi ya sekta ambazo umuhimu wake huonekana zaidi pale zinapokosekana au kushindwa kutekeleza majukumu yake.
Miongoni mwa sekta hizo ni usalama, unaosimamiwa kwa kiasi kikubwa na Jeshi la Polisi, pamoja na sekta ya afya. Hizi ni sekta mbili ambazo, kwa mtazamo wa kijamii, zina umuhimu mkubwa katika kulinda maisha, mali, utulivu na ustawi wa wananchi.
Kwa kweli, iwapo huduma za msingi za usalama na afya zingekosekana nchini kwa muda mrefu, hata kwa muda mfupi wa nusu saa, madhara yake yanaweza kuonekana kwa kiwango kikubwa katika maeneo mbalimbali ya maisha ya jamii.
Usalama ni msingi wa shughuli zote
Hakuna maendeleo yanayoweza kupatikana katika mazingira ambayo hayana usalama. Wananchi wanahitaji kuishi, kufanya kazi, kusafiri, kuendesha biashara na kuwekeza katika mazingira yenye amani na utulivu.
Hapa ndipo umuhimu wa Jeshi la Polisi na vyombo vingine vya ulinzi na usalama unapojitokeza. Polisi wanahusika katika kulinda maisha na mali za wananchi, kuzuia uhalifu, kusimamia usalama wa raia na kuhakikisha sheria zinafuatwa.
Katika maeneo ya mijini na vijijini, wananchi wanaweza kuendelea na shughuli zao kwa sababu kuna mfumo wa usalama unaowezesha maisha kuendelea kwa utaratibu.
Wafanyabiashara hufungua biashara zao, wanafunzi huenda shuleni, wagonjwa hufika hospitalini, wafanyakazi huenda kazini na shughuli za usafiri huendelea kwa sababu mazingira ya jumla yana usalama.
Kwa hiyo, umuhimu wa polisi haupaswi kupimwa tu kwa kuonekana wakati wa matukio ya uhalifu. Kwa sehemu kubwa, kazi yao huonekana zaidi kupitia uhalifu unaozuiwa kabla haujatokea.
Afya ni msingi wa uhai na uzalishaji
Kwa upande mwingine, sekta ya afya ni mhimili wa moja kwa moja wa uhai wa binadamu. Mwananchi anaweza kuwa na mali, elimu, kazi na mipango mizuri ya maisha, lakini bila afya bora, uwezo wa kutekeleza majukumu hayo hupungua.
Madaktari, wauguzi, wataalamu wa afya, wahudumu wa afya na watumishi wengine wa sekta hiyo wanafanya kazi ya kulinda na kuokoa maisha ya watu kila siku.
Katika hospitali na vituo vya afya, kuna wagonjwa wanaohitaji huduma za dharura, wanawake wanaojifungua, watoto wanaohitaji matibabu, waathirika wa ajali na watu wanaohitaji huduma mbalimbali za afya.
Kukosekana kwa huduma za afya, hata kwa muda mfupi, kunaweza kusababisha athari kubwa kwa watu wanaohitaji matibabu ya haraka. Hii ndiyo sababu sekta ya afya inahitaji kupewa heshima, uwekezaji na mazingira bora ya kufanya kazi.
Watu wa sekta hizi ni binadamu
Pamoja na umuhimu mkubwa wa sekta hizi mbili, ni muhimu jamii ikatambua jambo moja la msingi: watu wanaofanya kazi katika sekta ya polisi na afya ni binadamu kama wengine.
Wana majukumu mazito, lakini pia wana hisia, changamoto, familia na maisha binafsi. Kama ilivyo kwa wanadamu wengine, hakuna mtu aliyekamilika.
Wapo watakaofanya vizuri zaidi, wapo watakaokosea, wapo watakaohitaji kukosolewa na wapo watakaohitaji kupewa nafasi ya kujirekebisha. Hali hiyo haimaanishi kwamba sekta nzima inapaswa kuhukumiwa kwa makosa ya mtu mmoja.
Kwa hiyo, tunapaswa kujenga jamii inayojua kutofautisha kati ya kukosoa kosa na kuidhalilisha sekta nzima.
Kuishi kwa upendo na kuheshimiana
Katika jamii, watu wanapaswa kuishi kwa upendo, heshima na kuvumiliana. Hii haimaanishi kufumbia macho makosa, bali inamaanisha kutumia busara katika kushughulikia tofauti na changamoto zinazojitokeza.
Polisi anapokosea, kuna taratibu za kisheria na kiutawala za kushughulikia jambo hilo. Mhudumu wa afya anapokosea, pia kuna mifumo ya malalamiko na uwajibikaji.
Lakini katika kutafuta haki, jamii inapaswa kuepuka jumla za lawama zinazoweza kuwadhuru watu wengi ambao wanafanya kazi kwa uaminifu.
Vivyo hivyo, askari polisi hapaswi kuwahukumu wananchi wote kwa sababu ya makosa ya mtu mmoja, kama ambavyo mhudumu wa afya hapaswi kumchukulia kila mgonjwa kwa mtazamo wa mtu mmoja aliyewahi kumkosea.
Kuwa “smart” katika kuishi na watu
Katika maisha, kuwa na akili siyo tu kuwa na uwezo wa kitaaluma au kufahamu mambo mengi. Wakati mwingine, kuwa smart ni kujua namna ya kuishi na watu, kutambua mapungufu ya wengine, kuheshimu tofauti na kuchagua busara badala ya ugomvi.
Kwa kuwa hakuna aliyekamilika, tunahitaji kuishi kwa uelewa. Kila mmoja wetu anategemea huduma za watu wengine kwa namna moja au nyingine.
Mwananchi anaweza kuhitaji polisi leo kwa ajili ya usalama na kesho akahitaji huduma ya afya. Mhudumu wa afya anaweza kuhitaji usalama wa polisi wakati wa kutekeleza majukumu yake, na polisi naye anaweza kuhitaji huduma ya afya wakati wowote.
Hii inaonesha kuwa jamii ni mfumo wa kutegemeana. Hakuna sekta inayoweza kufanya kila kitu peke yake.
Ushirikiano ndiyo suluhisho
Polisi na sekta ya afya zinahitaji ushirikiano wa karibu na wananchi. Wananchi wanapaswa kutoa taarifa za uhalifu, kushirikiana na vyombo vya dola na kuheshimu sheria.
Kwa upande wa sekta ya afya, wananchi wanapaswa kutumia huduma kwa usahihi, kuwaheshimu watumishi wa afya na kutoa taarifa pale wanapokutana na changamoto.
Viongozi wa taasisi hizo pia wana wajibu wa kuhakikisha watumishi wanazingatia maadili, wanawajibika na wanatoa huduma kwa weledi.
Ushirikiano huu unapaswa kujengwa kwa misingi ya heshima na uwajibikaji wa pande zote.
Kwa ujumla, polisi na sekta ya afya ni miongoni mwa sekta muhimu sana katika maisha ya taifa. Polisi hulinda usalama unaowezesha jamii kuendelea na shughuli zake, wakati sekta ya afya hulinda uhai na ustawi wa wananchi.
Umuhimu wa sekta hizi hauondoi ukweli kwamba watendaji wake ni binadamu wenye mapungufu. Kwa hiyo, jamii inapaswa kujifunza kuishi kwa upendo, kuheshimiana, kuvumiliana na kutumia busara.
Tunapaswa kukosoa pale inapohitajika, kudai uwajibikaji pale kunapokuwa na makosa, lakini pia kutambua na kuthamini mchango wa maelfu ya watumishi wanaotumikia jamii kwa uaminifu.
Kwa sababu ukweli ni mmoja, hakuna aliyekamilika, lakini kila mmoja ana mchango katika kukamilisha jamii. Na katika taifa lenye watu wanaojua kuheshimiana, kuwa na busara na kuthamini kazi za wengine, usalama, afya na maendeleo vina nafasi kubwa ya kustawi.